• ประวัติความเป็นมา
มีการกล่าวขานกันว่า มีคนเห็นสตรีผู้หนึ่งรูปร่างสวยสง่างามได้ขออาศัยรถพ่อค้าและทหารอเมริกันมาลงบริเวณที่ตั้งบ้านนิรมัยในปัจจุบันเป็นประจำทั้งที่เป็นป่า เมื่อสืบหาก็ไม่ปรากฎว่ามีหญิงลึกลับนั้นจริง ชาวบ้านจึงสันนิษฐานตามความเชื่อว่าน่าจะเป็น พระนางมารีอา ประจักษ์มาและปรารถนาให้มีการตั้งวัดในบริเวณดังกล่าว จึงมีการสานความคิดต่อเนื่อง จนในที่สุดความฝันก็เป็นจริงได้มีการสร้างวัดในบริเวณดังกล่าว
• การก่อตั้งกลุ่มคริสตชน
กลุ่มคริสตชนวัดพระวิสุทธิวงศ์นิรมัย เริ่มก่อตั้งเมื่อปี ค . ศ .1953 ( พ . ศ .2456) จากการรวมตัวของคริสตชนที่อพยพมาจาก บ้านโคกสะอาด , บ้านเหล่า , บ้านหนองคู , บ้านหนองทาม และ บ้านนาดูน จังหวัดอุบลราชธานี สาเหตุของการอพยพย้ายถิ่นฐานในครั้งนั้นก็เนื่องมาจากไม่มีที่ทำกินและความแห้งแล้ง กลุ่มคริสตชนผู้บุกเบิกในการตั้งหมู่บ้านในสมัยนั้นก็คือ พ่อใหญ่จันทร์ , แม่ใหญ่บาง , พ่อใหญ่เบ่ง , พ่อใหญ่เหลา , พ่อใหญ่แดง , พ่อใหญ่โบก และ พ่อใหญ่ตา ซึ่งเป็นต้นตระกูล พุทธิไสย , กระแสสิงห์ , จักรคำ และ พันดวง โดยมี คุณพ่อยอห์นบัปติสต์ แท่ง ยวงบัตรี เป็นผู้ดูแล จัดหาสถานที่และวางผังหมู่บ้านให้เป็นระเบียบ และเป็นเจ้าอาวาสองค์แรก
เดิมบริเวณที่ตั้งหมู่บ้านนิรมัยนี้ชาวบ้านเรียกว่า โคกเชือก เพราะมีต้นเชือกหนาแน่นและต่อมาเมื่อมีการตั้งหมู่บ้านขึ้นจึงเรียกว่า บ้านใหม่โคกเชือก ที่เรียกว่าบ้านใหม่ก็เพราะว่าเป็นบ้านที่ตั้งใหม่ต่อด้วยโคกเชือกซึ่งเป็นชื่อเดิม ต่อมาประมาณปี ค . ศ .1954 ( พ . ศ .2497) ทางราชการต้องการตั้งชื่อหมู่บ้านนี้เป็นทางการ โดยฝ่ายราชการมี นายคำโจม เจ้าหน้าที่ที่ดิน กิ่งอำเภอกุสุมาลย์และ ครูบุญช่วย ครูคนแรกของโรงเรียนบ้านนิรมัยได้มาประชุมกับชาวบ้าน คุณพ่อแท่ง ได้เสนอว่าชื่อ นิรมัย ซึ่งมีความหมายว่า เป็นหมู่บ้านที่สะอาดปราศจากโรคภัย ทุกคนเห็นดีด้วยเพราะหมู่บ้านนี้ได้รับการวางผังหมู่บ้านอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย ถูกสุขลักษณะ นับตั้งแต่นั้นมาบ้านใหม่โคกเชือกจึงถูกเรียกว่า บ้านนิรมัย และได้มีการสร้างโรงเรียนหลังแรกขึ้น ลักษณะเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น โดยการสนับสนุนด้านการเงินจากทางมิสซังในสมัยของ พระสังฆราชมีคาแอล เกี้ยน เสมอพิทักษ์
• คุณพ่อยอห์นบัปติสต์ แท่ง ยวงบัตรี
คุณพ่อแท่ง เกิดที่ดอนโดน ประเทศลาว เข้ารับการศึกษาที่บ้านเณรบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม รุ่นเดียวกันกับ คุณพ่อเปาโล ศรีนวล ศรีวรกุล จากนั้นเข้ารับการศึกษาต่อที่บ้านเณรใหญ่ปีนัง ประเทศมาเลเซียจนสำเร็จ ได้บวชเป็นพระสงฆ์ที่อาสนวิหารนักบุญอันนา หนองแสง พร้อมกับ คุณพ่อศรีนวล โดย พระสังฆราชอังเยโล - มารีย์ แกวง หลังบวชเป็นพระสงฆ์ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสของคุณพ่อลอกอล์ม ที่วัดพระตรีเอกานุภาพ ช้างมิ่ง พร้อมกับทำหน้าที่ดูแลวัดพระคริสต์ประจักษ์ นาบัว และวัดพระวิสุทธิวงศ์ โพนสูง
คุณพ่อแท่ง มีความเชี่ยวชาญในการหาแหล่งน้ำใต้ดินโดยใช้สายตุ้มเพื่อใช้ชาวบ้านมีน้ำดื่มน้ำใช้ ในปี ค . ศ .1940 ( พ . ศ .2483) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนและการเบียดเบียนศาสนา คุณพ่อได้ถูกตำรวจจับกุมในข้อหาขุดค้นวัตถุโบราณอันเป็นสมบัติของชาติ ขณะกำลังทำการเจาะหาแหล่งน้ำที่บ้านโพนสูงและถูกนำตัวไปดำเนินคดีที่จังหวัดอุดรธานี คริสตชนชาวโพนสูงโดยการนำของ นายคำหล้า ดงยะโสภา ผู้ใหญ่บ้านได้วิ่งเต้นหาทนายป้องกันและเป็นพยานยืนยันความบริสุทธิ์ของคุณพ่อ แต่ต้องใช้เวลาถึง 1 ปีจึงพ้นข้อหา
คุณพ่อแท่ง เป็นคนใจดีต้อนรับสัตบุรุษทุกคนไม่ว่ารวยหรือจน ผู้คนจึงมักเรียกคุณพ่อว่า พ่อพระ คุณพ่อยังเก่งในเรื่องยารักษาโรค ทำให้มีคนไปหาคุณพ่อทุกวันไม่มีขาด เล่ากันว่าคุณพ่อมียาขนานเอกอยู่หลายขนาน เช่น ยาเซี่ยงเมี่ยง ยาผัวเมีย ฯลฯ จนเลื่องลือไปทั่ว ถึงกับมีคนแอบอ้างเอาชื่อของคุณพ่อไปขายยาสมัยเบียดเบียนศาสนา ดูเหมือนคุณพ่อจะไม่กลัวตายเพราะมักจะหลบไปถวายมิสซาและโปรดศีลศักดิ์สิทธิ์ตามบ้านคริสตชนอยู่บ่อย ๆ มีอยู่ครั้งหนึ่งคุณพ่อไปนครพนมพอมาถึงกุรุคุมีด่านตรวจ เนื่องจากคุณพ่อใส่เสื้อหล่อดำจึงเป็นเป้าสายตาของตำรวจ พอรถหยุดตำรวจจึงตรงไปยังคุณพ่อตรวจค้นกระเป๋าและพบหนังสือภาวนาของคุณพ่อซึ่งเป็นภาษาลาติน ตำรวจจึงด่าคุณพ่อว่า อ้ายฝรั่ง อ้ายขายชาติ แนวที่ห้า ตำรวจคนนั้นพลิกดูหนังสือตั้งแต่หน้าแรกจนหน้าสุดท้ายที่สุดถามคุณพ่อว่า หนังสืออะไร คุณพ่อตอบว่า ก็เห็นคุณพลิกไปมาตั้งนาน นึกว่าอ่านรู้เรื่องแล้วนี่ ตำรวจคนนั้นอายมากและรีบเดินหนีไป
เวลาที่คุณพ่อย้ายจากท่าแร่มาเป็นเจ้าอาวาสวัดนิรมัย คุณพ่อได้บุกเบิกและก่อตั้งกลุ่มคริสตชนขึ้นอีกในหลายหมู่บ้าน สมัยนั้นมีคนสนใจและเลื่อมใสศาสนามาก เพราะเห็นความใจดีของคุณพ่อและความห่วงใยในชีวิตเพื่อนมนุษย์ที่ประสบความอดอยากเดือนร้อนอันเนื่องมาจากการกันดารแห้งแล้งติดต่อกัน 4-5 ปี ซึ่งคุณพ่อต้องรับภาระหาข้าว หาเมล็ดพันธุ์ช่วยชาวบ้านที่ยากจน ให้ทานจนไม่มีอะไรเหลือเป็นของตัวเอง ซ้ำหนี้สินทั้งหมดตกอยู่กับคุณพ่อ แต่คุณพ่อก็ไม่เคยเสียใจหรือผิดหวัง
• การก่อสร้างวัด
ปี ค . ศ .1955 ( พ . ศ .2498) คุณพ่อแท่ง ได้สร้างวัดหลังแรกขึ้น ซึ่งมีลักษณะเป็นโรงสวดชั่วคราวหลังคามุงด้วยแฝก รวมทั้งวัดหลังที่สองที่คุณพ่อสร้างขึ้น
ในปี ค . ศ .1957 ( พ . ศ .2500) โดยชวนลูกศิษย์เผาอิฐ จนครั้งหนึ่งเตาผาอิฐพังทับจนเกือบเสียชีวิต แต่คุณพ่อก็ไม่ย่อท้อสร้างจนกระทั่งวัดใหม่แล้วเสร็จ สิ่งที่ชาวนิรมัยลืมไม่ได้คือ คุณพ่อทำนาเอง ทั้งไถ ปักดำ และนวดจนเสร็จกระบวนการโดยไม่เห็นแก่ความเหน็ดเหนื่อย จนมีผู้ที่เคยบวชเรียนในพุทธศาสนาเลื่อมใส ขอรับศีลล้างบาปและอยู่รับใช้คุณพ่ออย่างซื่อสัตย์ ศรัทธา จนชาวนิรมัยเองก็รักนับถือเหมือนคุณพ่อองค์หนึ่ง
ส่วนวัดถาวรซึ่ง เป็นวัดคอนกรีตเสริมเหล็กแข็งแรงผนังก่ออิฐถือปูนสร้างขึ้นใน ปี ค . ศ .1960 ( พ . ศ .2503) โดยมี คุณพ่อราฟาแอล คาร โสรินทร์ เป็นผู้ควบคุมการก่อสร้าง วัดหลังนี้นับเป็นวัดหลังที่สาม และได้ใช้เป็นศูนย์กลางในการปฏิบัติศาสนกิจของคริสตชนวัดนิรมัยมาเป็นเวลานานร่วม 30 ปี จนกระทั่งทรุดโทรมตามกาลเวลา ประกอบกับคริสตชนที่เพิ่มจำนวนมากขึ้น คุณพ่อยอแซฟ วรวิทย์ เวียรชัย จึงได้เริ่มสร้างวัดหลังใหม่ขึ้นในปี ค . ศ .1987
( พ . ศ .2530) จนกระทั่งแล้วเสร็จมีพิธีเสกและเปิดอย่างเป็นทางการโดย พระอัครสังฆราชลอเรนซ์ คายน์ แสนพลอ่อน เมื่อปี ค . ศ .1990 ( พ . ศ .2533)
ในสมัย คุณพ่อลูกา สุพล ยงบรรทม เป็นเจ้าอาวาส
ปี ค . ศ .1994 ( พ . ศ .2537) คุณพ่ออันตน สาคร อุ่นหล้า เจ้าอาวาสได้ร่วมมือกับชาวบ้านในการทำกำแพงรอบบริเวณวัด และซุ้มพระรูปพระวิสุทธิวงศ์บริเวณทางเข้าวัด ต่อมาภายหลังเมื่อ คุณพ่อฟรังซิสเซเวียร์ คัมภ์ศรณ์ กาแก้ว ย้ายมาเป็นเจ้าอาวาสในปี ค . ศ 1995 ( พ . ศ .2538) ก็ได้ปรับปรุงต่อเติมในส่วนที่ยังไม่แล้วเสร็จให้สมบูรณ์ พร้อมกับสร้างถ้ำแม่พระ และรูปปั้นคุณพ่อยอห์นบัปติสต์ แท่ง ยวงบัตรี ในฐานะที่เป็นผู้บุกเบิกและวางรากฐานการก่อตั้งหมู่บ้านและเป็นเจ้าอาวาสองค์แรกบริเวณด้านข้างวัดทั้งสองด้าน รวมถึงได้สร้างโรงคำสอนด้านหลังวัดด้วย
วันที่ 17 เมษายน ค . ศ .2003 ( พ . ศ .2546) คุณพ่อยอแซฟ สมยศ พาพรหมฤทธิ์ ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาส และเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ พฤษภาคม ค . ศ .2003
( พ . ศ .2546)
ลำดับพระสงฆ์ผู้ดูแลและเจ้าอาวาส
1. คุณพ่อยอห์นบัปติสต์ แท่ง ยวงบัตรี
ค . ศ .1955-1962 ( พ . ศ .2498-2505)
2. คุณพ่อวิกตอร์ สีนวน ถินวัลย์
( ดูแลแทน ) ค . ศ .1960 ( พ . ศ .2503)
3. คุณพ่อปิแอร์ โกลาส์
ค . ศ .1963-1966 ( พ . ศ .2506-2509)
4. คุณพ่อยอแซฟ อินตา นันสีทอง
วาระที่ 1 ค . ศ .1966-1973 ( พ . ศ .2509-2516)
5. คุณพ่อราฟาแอล คาร โสรินทร์
ค . ศ .1975-1981 ( พ . ศ .2518-2524)
6. คุณพ่อยอแซฟ อินตา นันสีทอง
วาระที่ 2 ค . ศ .1981-1985 ( พ . ศ .2524-2528)
7. คุณพ่อยอแซฟ วรวิทย์ เวียรชัย
ค . ศ .1985-1989 ( พ . ศ .2528-2532)
8. คุณพ่อลูกา สุพล ยงบรรทม
ค . ศ .1989-1993 ( พ . ศ .2532-2536)
9. คุณพ่ออันตน สาคร อุ่นหล้า
ค . ศ .1993-1995 ( พ . ศ .2536-2538)
10. คุณพ่อฟรังซิสเซเวียร์ คัมภ์ศรณ์ กาแก้ว
ค . ศ .1995-1998 ( พ . ศ .2538-2541)
11. คุณพ่อดอมินิกซาวิโอ สุริยงค์ พรหมงอย
ค . ศ .1996-1998 ( พ . ศ .2539-2541)
12. คุณพ่อยอแซฟ ธีระยุทธ อนุโรจน์
ค . ศ .1998-2003 ( พ . ศ .2541-2546)
13. คุณพ่อเปโตร วิมานใจ นาแว่น
ค . ศ .2001-2001 ( พ . ศ .2544-2544)
14. คุณพ่อยอแซฟ สมยศ พาพรหมฤทธิ์
ค . ศ .2003- ( พ . ศ .2546)
15. คุณพ่อเปโตร สุรพงศ์ นาแว่น
ค.ศ. 2088 - ปัจจุบัน
รายนามพระสงฆ์ลูกวัด
1. คุณพ่อเปาโล ศุภวัฒน์ ดอกเกตุ
บวช 20 มี . ค .1993
2. คุณพ่อหัถชัย วงศ์มาแสน บวช 2009
• ข้อมูลปัจจุบัน
วัดหลังปัจจุบัน เป็นวัดหลังที่ 4 สร้างในสมัยคุณพ่อยอแซฟ วรวิทย์ เวียรชัย ปี ค . ศ .1987
เจ้าอาวาส คุณพ่อเปโตร สุรพงศ์ นาแว่น
เนื้อที่ ประมาณ 20 ไร่
จำนวนสัตบุรุษ 2,186 คน
เวลามิสซา วันอาทิตย์ เวลา 6.30 น . และ 19.30 น .
วันธรรมดา เวลา 6.00 น .
กิจการคาทอลิก คณะพลมารี 2 เปรซิเดียม , คณะวินเซนต์เดอปอล , เยาวชน และสภาอภิบาล
